Στις 5 Οκτωβρίου 2026 το δανικό Υπουργείο Έρευνας, Ανώτατης Εκπαίδευσης και Ψηφιοποίησης ανακοίνωσε ότι μη εξουσιοδοτημένοι τρίτοι απέκτησαν ονοματεπώνυμα, διευθύνσεις και αριθμούς CPR για περίπου 8,8 εκατομμύρια ανθρώπους. Το CPR είναι το εθνικό μητρώο πληθυσμού της Δανίας και ο αριθμός του λειτουργεί ως κλειδί σχεδόν για κάθε σχέση του πολίτη με το κράτος και την αγορά: φορολογία, υγεία, τράπεζες. Η διαρροή αφορά περίπου τέσσερις στους πέντε από τους περίπου 11 εκατομμύρια ανθρώπους που είναι καταγεγραμμένοι στο μητρώο, ζώντες, αποβιώσαντες και πολίτες που ζουν στο εξωτερικό.
Το περιστατικό δεν προήλθε από παραβίαση των κεντρικών συστημάτων του κράτους. Προήλθε από τη νόμιμη πρόσβαση μιας μικρής ιδιωτικής εταιρείας, και γι' αυτό αφορά κάθε διοίκηση που ανοίγει τα μητρώα της σε τρίτους.
Τι συνέβη
Σύμφωνα με το υπουργείο, ο δράστης χρησιμοποίησε την πρόσβαση μιας δανικής εταιρείας που είχε δικαίωμα αναζήτησης στο CPR και παρέμεινε εντός των στοιχείων που επιτρέπεται να αντλούν οι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Η ασυνήθιστη δραστηριότητα έγινε τον Σεπτέμβριο. Υπάλληλος της διοίκησης του CPR την εντόπισε την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, η πρόσβαση της εταιρείας διακόπηκε και το περιστατικό αναφέρθηκε στη δανική Αρχή Προστασίας Δεδομένων (Datatilsynet) στις 4 Οκτωβρίου. Η Αρχή αναφέρει ότι, σύμφωνα με την αναφορά που έλαβε, προς το σύστημα στάλθηκε πολύ μεγάλος αριθμός αυτοματοποιημένων αναζητήσεων με στόχο τον εντοπισμό έγκυρων αριθμών CPR. Η Αρχή εξετάζει τι συνέβη, πώς ήταν δυνατό και ποιος φέρει την ευθύνη της επεξεργασίας, ενώ την υπόθεση ερευνά και η αστυνομία.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του δανικού Τύπου (Politiken, μέσω του πρακτορείου Ritzau), η εταιρεία είναι η Pays, με έδρα στη Φιονία. Η πρόσβαση αποκτήθηκε με κωδικό πρώην υπαλλήλου που είχε διαρρεύσει και διήρκεσε συνολικά 21 ημέρες και 17 ώρες. Η Politiken αναφέρει επίσης ότι τουλάχιστον τρεις λογαριασμοί της εταιρείας, μεταξύ τους και ο λογαριασμός διαχειριστή, είχαν κωδικό «123456».
Οι πολίτες με προστασία ονόματος και διεύθυνσης δεν επηρεάστηκαν, κατά τον έλεγχο του υπουργείου. Η αρμόδια υπουργός Christina Egelund χαρακτήρισε το περιστατικό εξαιρετικά σοβαρό, παραδέχθηκε ότι η ασφάλεια γύρω από το σύστημα δεν ήταν επαρκής και ζήτησε πλήρη έλεγχο ασφαλείας του μητρώου. Το υπουργείο προειδοποίησε ότι τα στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για απάτες και συνέστησε στους πολίτες να μη δίνουν κωδικούς ή εμπιστευτικές πληροφορίες, ακόμη κι αν ο συνομιλητής γνωρίζει το όνομα, τη διεύθυνση και τον αριθμό CPR τους.
Η αντίδραση: αυστηρότεροι όροι για 1.039 εταιρείες
Στις 9 Οκτωβρίου η διοίκηση του CPR έστειλε επιστολή στις 1.039 εταιρείες που έχουν πρόσβαση στο μητρώο, μεταξύ τους χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, πάροχοι τηλεπικοινωνιών, δικηγορικά γραφεία, συνδικάτα και ασφαλιστικές εταιρείες. Οι εταιρείες αυτές αντλούν κυρίως στοιχεία διεύθυνσης πελατών ή μελών. Η επιστολή τους υποχρεώνει να ορίσουν υπεύθυνο ασφαλείας, να ελέγχουν συστηματικά ποιοι υπάλληλοι έχουν πρόσβαση και να παρακολουθούν τον μηνιαίο αριθμό αναζητήσεων ώστε να εντοπίζεται η κατάχρηση. Η υπουργός ενημέρωσε δύο επιτροπές του δανικού Κοινοβουλίου.
Τι σημαίνει για τα κρατικά μητρώα
1. Το αδύναμο σημείο είναι συχνά ο τρίτος. Ένα μητρώο μπορεί να είναι καλά θωρακισμένο και να εκτεθεί από τον λιγότερο προστατευμένο χρήστη του. Κάθε φορέας που δίνει πρόσβαση σε δήμους, νομικά πρόσωπα ή ιδιώτες χρειάζεται κατάλογο όλων των λογαριασμών και ελάχιστους υποχρεωτικούς όρους ασφαλείας για όσους συνδέονται, όπως ταυτοποίηση πολλαπλών παραγόντων, απενεργοποίηση λογαριασμών όσων αποχωρούν και περιοδική ανανέωση των δικαιωμάτων.
2. Το «νόμιμο» δεν σημαίνει «αναλογικό». Η εταιρεία είχε δικαίωμα να βλέπει ορισμένα στοιχεία, αλλά ο όγκος των αναζητήσεων ξεπέρασε κατά πολύ ό,τι θα δικαιολογούσε η δραστηριότητά της. Τα όρια ανά χρήστη και ανά ημέρα, η υποχρέωση να τεκμηριώνεται η αιτία κάθε αναζήτησης και η αυτόματη αναστολή σε ασυνήθιστη δραστηριότητα εφαρμόζουν στην πράξη την αρχή της ελαχιστοποίησης δεδομένων του ΓΚΠΔ.
3. Η παρακολούθηση πρέπει να ειδοποιεί αμέσως. Η ίδια η υπουργός παραδέχθηκε ότι, με τέτοια διάρκεια, έπρεπε να είχε σημάνει συναγερμός. Η καταγραφή αναζητήσεων έχει αξία μόνο όταν κάποιος την ελέγχει. Ειδοποιήσεις για μαζικές ή διαδοχικές αναζητήσεις, όπως η δοκιμή αριθμών στη σειρά, πρέπει να φτάνουν σε ομάδα που μπορεί να αντιδράσει την ίδια ημέρα.
4. Τα αναγνωριστικά δεν είναι μυστικά. Αριθμοί όπως ο CPR, και αντίστοιχα στην Ελλάδα ο ΑΜΚΑ ή ο ΑΦΜ, δεν πρέπει να λειτουργούν ως αποδεικτικό ταυτότητας. Όπου μια υπηρεσία δέχεται τη γνώση ενός αριθμού ως απόδειξη ότι κάποιος είναι αυτός που λέει, μια διαρροή μετατρέπεται σε εργαλείο απάτης.
5. Η ευθύνη είναι νομική και όχι μόνο τεχνική. Ο ΓΚΠΔ απαιτεί κατάλληλα μέτρα ασφαλείας από τον υπεύθυνο επεξεργασίας και από όσους επεξεργάζονται δεδομένα για λογαριασμό του. Η οδηγία NIS2, που ενσωματώθηκε στην Ελλάδα με τον ν. 5160/2024, εντάσσει τη δημόσια διοίκηση στους φορείς με υποχρεώσεις διαχείρισης κινδύνων, και ρητά τον κίνδυνο από την εφοδιαστική αλυσίδα και τους προμηθευτές.
Η ελληνική διάσταση
Τα βασικά μητρώα της χώρας, όπως το Μητρώο Πολιτών, το μητρώο ΑΜΚΑ και το φορολογικό μητρώο, διαθέτουν ολοένα περισσότερα στοιχεία σε άλλους φορείς μέσω υπηρεσιών διαλειτουργικότητας. Αυτή η διασύνδεση είναι η βάση του ψηφιακού κράτους, αλλά πολλαπλασιάζει και τα σημεία πρόσβασης. Η δανική περίπτωση υπενθυμίζει ότι ο έλεγχος των διασυνδέσεων, δηλαδή ποιος συνδέεται, με ποια δικαιώματα, για ποιο σκοπό και με πόσες αναζητήσεις, χρειάζεται την ίδια προσοχή με την ασφάλεια των ίδιων των μητρώων. Για τους δήμους, που είναι ταυτόχρονα χρήστες κεντρικών μητρώων και διαχειριστές δικών τους, το ζήτημα αφορά και τους παρόχους λογισμικού που έχουν απομακρυσμένη πρόσβαση στα συστήματά τους.
Σε επίπεδο πολίτη, οι συστάσεις των δανικών αρχών ισχύουν παντού: κανένας κωδικός μιας χρήσης, κωδικός πρόσβασης ή στοιχείο ταυτοποίησης δεν δίνεται σε τηλεφώνημα ή μήνυμα, όσο πειστικός κι αν είναι ο συνομιλητής.



