GOVTECH · ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ · ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

Τεχνολογίες

NASA: φακοί προς τον ουρανό απόψε για το Voyager 1, μία «φωτοημέρα» μακριά

Την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου το Voyager 1 γίνεται το πρώτο ανθρώπινο κατασκεύασμα που απέχει από τη Γη όσο διανύει το φως σε 24 ώρες. Η NASA καλεί τον κόσμο να το γιορτάσει απόψε με φακούς και κινητά.

Καλλιτεχνική απόδοση του Voyager στο βαθύ διάστημα
Φωτογραφία: NASA/JPL-Caltech

Η NASA καλεί το κοινό, σε όλο τον κόσμο, να στρέψει απόψε, Τρίτη 17 Νοεμβρίου, μετά τη δύση του ηλίου, φακούς ή τον φακό του κινητού προς τον ουρανό. Η πρωτοβουλία ονομάζεται «Shine Bright» και γιορτάζει ένα ορόσημο της διαστημικής εξερεύνησης. Το Voyager 1 φτάνει σε απόσταση μίας «φωτοημέρας» από τη Γη, δηλαδή όση απόσταση διανύει το φως σε 24 ώρες.

Τι ζητά η NASA

Η πρόταση είναι να αναβοσβήσει ο φακός το «VGR», το διακριτικό του Voyager, σε κώδικα Morse: τρεις τελείες και μία παύλα για το V, δύο παύλες και μία τελεία για το G, τελεία–παύλα–τελεία για το R. Όποιος δεν θέλει να το κάνει με το χέρι μπορεί να χρησιμοποιήσει το εργαλείο της NASA, που αναβοσβήνει τον κώδικα στην οθόνη του κινητού. Η NASA προτείνει επίσης να μοιραστούν φωτογραφίες και βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με αναφορά στον λογαριασμό της. Ο χαιρετισμός είναι συμβολικός. Το σκάφος δεν μπορεί να «δει» τα φώτα, αφού οι κάμερές του είναι κλειστές εδώ και δεκαετίες.

Το ορόσημο

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς που έχουν δημοσιευτεί, το Voyager 1 περνά το όριο της φωτοημέρας την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, γύρω στις 12:16 ώρα Ελλάδας, σε απόσταση περίπου 25,9 δισ. χιλιομέτρων, ή 173 φορές την απόσταση της Γης από τον Ήλιο. Από εκεί και πέρα, ένα σήμα από τη Γη χρειάζεται περισσότερες από 24 ώρες για να φτάσει στο σκάφος, και άλλες τόσες για να γυρίσει η απάντηση.

Σκίτσο του ηλιακού συστήματος σε λογαριθμική κλίμακα με τους πλανήτες, την ηλιόπαυση και τη θέση των Voyager 1 και 2
Οι αποστάσεις του ηλιακού συστήματος σε λογαριθμική κλίμακα, από τη Γη (1 AU) έως την ηλιόπαυση (~121 AU) και τα δύο Voyager, με το Voyager 1 στα ~173 AU, δηλαδή σε μία φωτοημέρα. · NASA/JPL, EarthSky · Επεξεργασία: GovPulse

Μια αποστολή σχεδόν 50 ετών

  • Εκτόξευση: Το Voyager 1 εκτοξεύτηκε στις 5 Σεπτεμβρίου 1977 από το ακρωτήριο Κανάβεραλ, λίγες εβδομάδες μετά το δίδυμό του, το Voyager 2 (20 Αυγούστου 1977). Αξιοποίησαν μια σπάνια ευθυγράμμιση των εξωτερικών πλανητών.
  • Πλανήτες: Πέρασε κοντά από τον Δία τον Μάρτιο του 1979 και από τον Κρόνο τον Νοέμβριο του 1980. Έστειλε τις πρώτες λεπτομερείς εικόνες των δακτυλίων και των δορυφόρων τους, ανάμεσά τους τα ενεργά ηφαίστεια της Ιούς και την πυκνή ατμόσφαιρα του Τιτάνα.
  • «Ωχρή γαλάζια κουκκίδα»: Στις 14 Φεβρουαρίου 1990, από απόσταση περίπου 6 δισ. km, γύρισε τις κάμερές του πίσω και φωτογράφισε τη Γη ως μια μικροσκοπική κουκκίδα. Λίγο μετά οι κάμερες κλείστηκαν οριστικά για εξοικονόμηση ενέργειας.
Η «Ωχρή γαλάζια κουκκίδα»: η Γη, ένα μικροσκοπικό σημείο μέσα σε μια δέσμη ηλιακού φωτός, όπως τη φωτογράφισε το Voyager 1 στις 14 Φεβρουαρίου 1990 από περίπου 6 δισ. km (νέα επεξεργασία του 2020)
Η Γη ως ένα μικροσκοπικό φωτεινό σημείο μέσα σε μια δέσμη ηλιακού φωτός, όπως τη φωτογράφισε το Voyager 1 στις 14 Φεβρουαρίου 1990 από περίπου 6 δισ. km (νέα επεξεργασία του 2020). · NASA/JPL-Caltech
  • Διαστρικός χώρος: Τον Αύγουστο του 2012 πέρασε την ηλιόπαυση, το όριο όπου τελειώνει η επίδραση του ηλιακού ανέμου. Έγινε το πρώτο ανθρώπινο κατασκεύασμα στον διαστρικό χώρο. Το Voyager 2 ακολούθησε το 2018.
  • Ο «Χρυσός Δίσκος»: Κάθε Voyager μεταφέρει έναν επιχρυσωμένο δίσκο με ήχους και εικόνες της Γης, χαιρετισμούς σε δεκάδες γλώσσες, ανάμεσά τους και στα αρχαία ελληνικά, και μουσική από διάφορους πολιτισμούς. Είναι ένα μήνυμα για όποιον τον βρει στο μακρινό μέλλον.
Ο «Χρυσός Δίσκος» που μεταφέρει κάθε Voyager: επιχρυσωμένος δίσκος με ήχους, εικόνες και χαιρετισμούς από τη Γη, και στο κάλυμμά του οδηγίες ανάγνωσης και η θέση του Ήλιου
Ο επιχρυσωμένος «Χρυσός Δίσκος» που μεταφέρουν τα δύο Voyager, με χαραγμένες στο κάλυμμά του οδηγίες ανάγνωσης και τη θέση του Ήλιου. · NASA/JPL-Caltech
  • Ενέργεια και επικοινωνία: Το σκάφος τροφοδοτείται από θερμοηλεκτρικές γεννήτριες ραδιοϊσοτόπων, που αποδίδουν όλο και λιγότερη ισχύ κάθε χρόνο. Γι' αυτό οι μηχανικοί κλείνουν σταδιακά όργανα· τον Απρίλιο απενεργοποιήθηκε ακόμη ένα όργανο μέτρησης φορτισμένων σωματιδίων. Επικοινωνεί με τη Γη μέσω των μεγάλων κεραιών του Δικτύου Βαθέος Διαστήματος της NASA, με πομπό ισχύος περίπου όσο μια λάμπα ψυγείου.
  • Ταχύτητα: Απομακρύνεται από τον Ήλιο με περίπου 17 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, πάνω από 60.000 km/h.

Το Voyager 2 επικοινωνεί επίσης με τη Γη. Είναι περίπου 3,2 δισ. km πιο κοντά και αναμένεται να φτάσει στη φωτοημέρα τον Νοέμβριο του 2035.

Πρόταση: μια άσκηση παρατήρησης για παιδιά

Για γονείς, εκπαιδευτικούς, δήμους και αστεροσκοπεία που θέλουν να αξιοποιήσουν τη βραδιά:

  1. Το φως και ο χρόνος (πριν βγείτε έξω): Το φως φτάνει από τον Ήλιο στη Γη σε περίπου 8 λεπτά και από τη Σελήνη σε λίγο πάνω από 1 δευτερόλεπτο. Ζητήστε από τα παιδιά να μαντέψουν πόσο χρειάζεται για να φτάσει στο Voyager 1. Η απάντηση είναι μία ολόκληρη μέρα.
  2. Το ηλιακό σύστημα στον διάδρομο: Με χάρακα ή βήματα, φτιάξτε ένα μοντέλο όπου 1 βήμα είναι η απόσταση Γης–Ήλιου. Ο Δίας είναι 5 βήματα, ο Ποσειδώνας 30, και το Voyager 1 173 βήματα, πιθανώς έξω από την αυλή του σχολείου.
  3. Ο κώδικας Morse: Μάθετε μαζί το «VGR» (···– / ––· / ·–·) και εξασκηθείτε με φακό ή με χτυπήματα στο τραπέζι. Μετά ας γράψει κάθε παιδί το όνομά του σε Morse.
  4. Παρατήρηση: Μετά τη δύση, βγείτε σε σημείο με λίγο φωτισμό, αφήστε τα μάτια 5–10 λεπτά να συνηθίσουν στο σκοτάδι και μετρήστε πόσα αστέρια φαίνονται σε ένα κομμάτι του ουρανού. Ένα σωληνάκι από χαρτί κουζίνας βοηθά να «πλαισιωθεί» το ίδιο κομμάτι κάθε φορά. Στη συνέχεια αναβοσβήστε όλοι μαζί το «VGR» προς τον ουρανό.
  5. Ημερολόγιο παρατήρησης: Ζωγραφίστε τι είδατε και γράψτε ημερομηνία, ώρα, τοποθεσία και καιρό. Ποιος θα θυμάται σε 50 χρόνια, όταν τα Voyager θα έχουν πια σιγήσει, ότι τους έστειλε ένα σήμα;

Γιατί αφορά και τη δημόσια διοίκηση

Πέρα από το επιστημονικό ορόσημο, η πρωτοβουλία είναι παράδειγμα επικοινωνίας ενός δημόσιου φορέα με τους πολίτες. Ένα απλό εργαλείο, μια συγκεκριμένη ώρα και μια ενέργεια που μπορεί να κάνει ο καθένας, για ένα έργο που χρηματοδοτείται από δημόσιο χρήμα εδώ και σχεδόν 50 χρόνια.

Πηγές

  1. Voyager One Light-Day: Shine Bright — NASA
  2. Voyager 1 is 1 light-day from Earth November 17–18, 2026 — EarthSky
  3. Join NASA’s worldwide Voyager 1 celebration on Tuesday, November 17 — Popular Science
Όλες οι πηγές (6)
  1. Voyager in Deep Space (Artist Concept) – PIA21839 — NASA/JPL-Caltech
  2. Pale Blue Dot Revisited – PIA23645 — NASA/JPL-Caltech
  3. Voyager's Special Cargo: The Golden Record – PIA14113 — NASA/JPL-Caltech

Ετικέτες

Μοιραστείτε το άρθρο

Όλα →